nav-left cat-right
cat-right

Antyk

Antyk jako epoka literacka obejmuje czasy od około 5000 lat p.n.e. – 4000 lat p.n.e. do roku 476 (upadek Cesarstwa Zachodnio-Rzymskiego).

Literatura antyku pojawiła się najpierw w Grecji i dzieliła się na okresy:

  • VIII wiek p.n.e. – epoka epiki

- Homer – eposy:  „Iliada” i „Odyseja”, napisane heksametrem daktylicznym z użyciem rozbudowanych porównań (homeryckich) i stałych epitetów. Świat przedstawiony jest odbiciem świata, w jaki wierzyli Grecy – pełnego bóstw i herosów.

- Hezjod – eposy: kosmologiczny – „Teogonia” (geneza świata, ludzkości), genealogiczny – „Katalog niewiast” (początki rodów wywodzących się ze związków bogów i śmiertelniczek) oraz dydaktyczny – „Prace i dnie” (życie na wsi).

  • VII-VI wiek p.n.e. – epoka liryki

- Safona – bardzo osobista poezja i poruszająca tematy: miłości, przyjaźni, natury. Poetka stworzyła tak zwaną strofę saficką, mającą trzy jedenastosylabowe wersy i jeden pięciosylabowy.

- Tyrtajos – stworzył tzw. poezję tyrtejską, zagrzewającą do boju i sławiącą bohaterstwo. Pisał także elegie wojenne.

- Anakreont – w jego twórczości zawarta jest sławiąca zabawę i radość filozofia epikurejska. Pisał elegie i pieśni liryczne.

- Pindar w swoich wierszach wychwalał zwycięzców Igrzysk Olimpijskich.

- Symonides – pisał peany, pieśni choralne i dytyramby. Twórca epigramatu termopilskiego.

  • V wiek p.n.e. – epoka dramatu

- Ajschylos – twórca m.in. „Prometeusza skowanego” i „Orestei”. Wprowadził na scenę drugiego aktora.

- Sofokles – twórca m.in. „Antygony” i „Króla Edypa”. Wprowadził trzeciego aktora; kładł duży nacisk na wewnętrzne przeżycia swoich bohaterów.

- Eurypides – dramaty m.in. „Elektra” czy „Medea”. Jego bohaterowie byli zwykłymi ludźmi.

- Arystofanes – komedie: „Chmury” (ośmieszył Sokratesa) czy „Ptaki” (wyśmiał demokrację ateńską).

  • IV wiek p.n.e. – okres filozofów
  • III wiek p.n.e. – wiek epigramatu

- Teokryt – autor poezji pastoralnej oraz sztuk teatralnych opisujących życie na wsi.

- Kallimach – pisał elegie (np. „Przyczyny”).

 

W starożytnym Rzymie tworzyli:

- Horacy – największy poeta liryczny; pisał ody, satyry, pieśni patriotyczne.

- Owidiusz – twórca elegii i  „Przemian”.

- Wergiliusz – pisał sielanki; twórca „Bukolik” oraz “Eneidy”, epopei wzorowanej na “Iliadzie” Homera.

- Terencjusz – komediopisarz; „Eunuch”, „Teściowa”.

- Cyceron – twórca znakomitych mów.

 

Ideologia starożytnej Grecji i antycznego Rzymu opiera się na mitologii, czyli systemie wierzeń i mitów. Tłumaczyły one m.in. historię powstania świata czy bogów, prawa przyrody.

Z narodzinami chrześcijaństwa europejskiego związany jest tzw. antyk chrześcijański. Opierał się on na wierze w jednego Boga – Jahwe. Za świętą księgę chrześcijan uważa się Biblię, czyli Stary i Nowy Testament.

Starożytność dała początek kierunkowi zwanego klasycyzmem, który naśladował antyczne wzory, tj. doskonałe (z łac. classicus – pierwszorzędny).

 

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>